Dzieje najdawniejsze

Sławomir Kordaczuk, „Powiat siedlecki” (Warszawa 2013)

Dzieje najdawniejsze

W najstarszym okresie dziejów ludzkości, paleolicie teren obecnego powiatu siedleckiego podlegał cyklicznym zlodowaceniom. Głównie na wydmach pojawiły się ślady życia myśliwych, prowadzących koczowniczy tryb życia, charakterystycznego dla czasów po ostatnim zlodowaceniu.

Przypuszcza się, że opisywany teren stanowił rejon kontaktów między kulturami Białorusi, Nizin Zachodnioeuropejskich i Europy północnowschodniej.

[av_gallery ids=’3837′ style=’thumbnails’ preview_size=’portfolio’ crop_big_preview_thumbnail=’avia-gallery-big-crop-thumb’ thumb_size=’portfolio’ columns=’5′ imagelink=’lightbox’ lazyload=’avia_lazyload’ av_uid=’av-39nc3g’]

Toporek kamienny znaleziony podczas prac budowlanych w Krześlinie. Przyciąga magnes.
Trwają badania czy jest pochodzenia meteorytowego.

Następny okres to mezolit, trwający około 5 tysięcy lat i biorący początek od IX tysiąclecia p.n.e. Charakteryzuje się ociepleniem klimatu i spowolnieniem wędrówki grup łowców. Omawiany teren stał się celem osadnictwa ludzi z południa, umiejących uprawiać ziemię i hodować zwierzęta.

Spośród pięciu kultur wyróżnionych w Polsce w następnej, młodszej epoce, neolicie na obszarze powiatu siedleckiego występują stanowiska czterech z nich (z wyjątkiem kultury ceramiki wstęgowej rytej).

Z kultury pucharów lejkowatych znane są stanowiska w Olszycu Szlacheckim i we wsi Dobrzanów-Osińskie; amfor kulistych w Gołąbku, Nowych Iganiach, Niwiskach i Olędach w gminie Zbuczyn; ceramiki sznurowej w Bojmiu, Borkach Siedleckich, Stoku Lackim, Woli Wodyńskiej, Żebraczce i Żelkowie; niemeńskiej (wcześniej określanej mianem kultury ceramiki grzebykowo-dołkowej) w Broszkowie, Chodowie, Czajkowie, Grali-Dąbrowiźnie, Kochanach, Olszycu, Stoku Lackim, Żaboklikach i Żebraczce.

Z tego okresu najlepiej została poznana kultura amfor kulistych z 2 poł. IV tysiąclecia p.n.e.

Epoka brązu rozpoczęła się na Podlasiu prawdopodobnie z pewnym opóźnieniem, z dominacją późnoneolitycznego osadnictwa ludności kultury ceramiki sznurowej. Zakładane były w tym czasie krótkotrwałe osady wydmowe typu obozowisk. Mimo pojawienia się na terenie Mazowsza i Podlasia wielkiego kompleksu kultury łużyckiej, nadal narzędzia wytwarzano na bazie surowca z krzemienia, nie z brązu.

Pewien zastój kulturowy ustąpił dopiero w okresie lateńskim, w czasie rozwoju kultury pomorskiej i kultury grobów kloszowych na podłożu łużyckim.

Następny okres, rzymski jest przez archeologów jeszcze dość słabo rozpoznany. Wskazuje się na pewne skupienie śladów osadnictwa z tego czasu na okolice środkowego biegu Liwca.